Ten kamień leży na
przykościelnym cmentarzu.
Napis na nim to litery:
X W B P D a pod spodem
cyfry 1815.Ostatnia cyfra
budzi trochę wątpliwości.
Jeżeli jest to 5, wtedy można
się domyślać, że chodzi tu
o rok 1815.
Wydaje mi się, że są dwie
możliwości.
Może uczczono w ten
sposób jakieś ważne
wydarzenie z 1815 roku, być
może utworzenie Królestwa
Kongresowego.
Możliwe również, że jakieś
znaczenie ma samo położenie
kamienia - na cmentarzu,
który w tym czasie
pełnił jeszcze funkcję
cmentarza grzebalnego.
Według opinii Pana Adama Pszczółkowskiego, napis należy czytać: Xiądz Wojciech Bagieński Proboszcz Dzierzgowski 1815.
W tym czasie istotnie ksiądz Bagieński pełnił funkcję proboszcza w Dzierzgowie.
Ta moneta została znaleziona w
Dzierzgowie w latach 70-tych.
Jest to szeląg krzyżacki z 1400-1410
roku. Moneta jest mniejsza niż na
zdjęciu. Jest to cienka srebrna
blaszka o średnicy porównywalnej
z dwuzłotówką. Nie stanowi
większej wartości, ponieważ
zachowało się ich bardzo dużo.
Znaleziono ją w ogródku
zbierania ziemniaków a więc
w warstwie ziemi, która była wielokrotnie przekopana. Niekoniecznie zresztą musiała tam przeleżeć od czasów
średniowiecza. W tym miejscu wielokrotnie znajdowano amunicję karabinową, pochodzącą z czasów
wcześniejszych niż II wojna światowa, najprawdopodobniej rosyjską. Obecność monety mogła więc mieć związek
z jakimś oddziałem wojsk, który mógł przedtem przebywać na terenie Prus Wschodnich. Historia wydarzeń w tych
stronach w czasach I wojny światowej i w 1920 roku nie jest mi dokładnie znana.
W spisie wsi należących do parafi dzierzgowskiej w 1763 roku znalazła się wieś Jedwasy.
W 1782 roku wieś ta nazywała się Jadwoszy a w 1817 już nie występuje w spisie. Podobnie ma się rzecz z wsią
Skoczki, tyle że ona zniknęła ze spisu dopiero w 1896. Były to przysiółki wsi Tańsk. Więcej na ten temat w rozdziale
"Wsie".
Kto był najstarszym mieszkańcem parafii Dzierzgowo?
Jak podają dokumenty kościelne, w 1781 roku mieszkał w Łączynie Nowym pan Kazimierz Żender, liczący sobie
wówczas 110 lat. Nie wiemy, jak długo ostatecznie żył pan Żender...
Pierwszym nauczycielem w Dzierzgowie był
Jan z Szydłowa. A było to na początku XVIII wieku...
Sporo ciekawych rzeczy na temat rozwoju szkolnictwa w Dzierzgowie od XVIII w można znaleźć w bardzo
interesującym opracowaniu pt. "Dzierzgowo - przeszłość i teraźniejszość małej ojczyzny", zamieszczonym
na www.literka.pl. Gorąco polecam; myślę, że autor nie ma mi za złe tej nieuzgodnionej reklamy :)
