Parę słów o znanych postaciach z okolic Dzierzgowa.
Od wczesnego średniowiecza znaczne obszary północnego Mazowsza były w posiadaniu rodu
Boleściców (Bolestów), pieczętujących się herbem Jastrzębiec.
Znany jest ród Boleściców Jastrzębców Czernickich, zamieszkujących w Czernicach Borowych
i Boleściców Jastrzębców z Dzierzgowa, którzy od połowy XIV wieku zaczęli się pisać jako
Dzierzgowscy z Dzierzgowa.
Z Dzierzgowskich Jastrzębców z Dzierzgowa oddzieliła się gałąź Szumskich z Szumska, z których
wywodzi się prawdopodobnie ród Szumskich na wileńszczyźnie. Może o tym świadczyć użycie
obu nazwisk przez Michała Dzierzgowskiego Szumskiego w akcie fundacyjnym kościoła w
Szumsku (1697 r.).
Jeden z członków rodu Dzierzgowskich, Paweł Dzierzgowski, w 1388 roku ufundował pierwszy
kościół parafialny w Dzierzgowie.
W XV wieku znanych było w ziemi ciechanowskiej dwóch braci dziedzicznych na Dzierzgowie, piszących się
Dzierzgowscy h.Jastrzębiec, mianowicie Nadbór i Pomścibór.
Nadbór Dzierzgowski był w 1422 r. cześnikiem ciechanowskim zaś Pomścibór po bracie także cześnikiem ciechanowskim,
występując w aktach w 1432 r.
Synami Nadbora byli Jan i Mikołaj. Tenże Mikołaj, noszący przezwisko Nagórka, w 1439 r. był podkomorzym
zakroczymskim, od 1442 r. sędzią ziemi ciechanowskiej, w 1457 r. kasztelanem ciechanowskim, wreszcie w 1464 r
otrzymał urząd kasztelana warszawskiego.
Mikołaj Dzierzgowski Nagórka miał 2 córki: Katarzynę i Elżbietę oraz 4 synów: Pawła, Jana, Stanisława i Pomścibora.
Jan, syn Mikołaja w 1445 r studiował na Uniwersytecie Krakowskim.
Paweł, syn Mikołaja, był w 1454 r pisarzem ziemskim zakroczymskim i otrzymał Dzierzgowo, natomiast Stanisław - Szumsk
i Dzierzgówek a Pomścibór Pawłowo.
Jeden z rodu Dzierzgowskich, Mikołaj Jastrzębiec Dzierzgowski, brat Jana, wybił się na najwyższą godność
w Rzeczypospolitej.
Najpierw był najpierw kanonikiem płockim, następnie biskupem kamienieckim, chełmskim i kujawskim.
W 1545 r został arcybiskupem gnieźnieńskim i prymasem Polski.
Prymas Mikołaj Dzierzgowski odegrał znaczną rolę w polityce Rzeczypospolitej.Był zwolennikiem reform wojskowo - skarbowych oraz wielkim mecenasem nauki. Zmarł w 1559 roku w Łowiczu. Pochowany został w katedrze gnieźnieńskiej.
Wizerunek prymasa Mikołaja Dzierzgowskiego,
pochodzący z książki pt. "Ilustrowane Dzieje
Polski" autorstwa prof. dr Augusta
Sokołowskiego.
Wydanie z 1900 roku.
Reprodukcję zamieszczam dzięki uprzejmości
Pani Jolanty Moczarskiej, pochodzącej z rodu
Dzierzgowskich z Dzierzgowa, obecnie
zamieszkującej w Londynie.
Z albumu Pani Jolanty Moczarskiej pochodzą
również fotografie nagrobka prymasa Mikołaja
Dzierzgowskiego, zamieszczone poniżej.